براى روشن شدن مطلب اين سؤال را مطرح مىكنم : از غيبت صغرا « 1 » تا كنون كه بيش از هزار سال مىگذرد و ممكن است صد هزار سال ديگر بگذرد و مصلحت اقتضا نكند كه حضرت تشريف بياورد ، در طول اين مدت مديد احكام اسلام بايد زمين بماند و اجرا نشود ، و هر كه هر كارى خواست بكند ؟ هرج و مرج است ؟ قوانينى كه پيغمبر اسلام در راه بيان و تبليغ و نشر و اجراى آن بيست و سه سال زحمت طاقت فرسا كشيد فقط براى مدت محدودى بود ؟ آيا خدا اجراى احكامش را محدود كرد به دويست سال ؟ و پس از غيبت صغرا اسلام ديگر همه چيزش را رها كرده است ؟ اعتقاد به چنين مطالبى يا اظهار آنها بدتر از اعتقاد و اظهار منسوخ شدن اسلام است . هيچ‌كس نمىتواند بگويد ديگر لازم نيست از حدود و ثغور و تماميت ارضى وطن اسلامى دفاع كنيم ؛ يا امروز ماليات و جزيه « 2 » و خراج « 3 » و خمس « 4 » و زكات « 5 »

--> ( 1 ) . دوازدهمين پيشواى شيعيان ، حضرت حجّت بن الحسن در سال 260 ه . ق از انظار غايب شدند . از آن‌زمان تا سال 329 ه . ق شيعيان از طريق نايبان چهارگانه ( عثمان بن سعيد ، محمد بن عثمان ، حسين بن روح و على بن محمد ) با حضرتش در ارتباط بودند . اين دوره را عصر غيبت صغرا نامند . بعد از آن دورهء غيبت كبراى ايشان آغاز شد . ( 2 ) . جزيه مالى است كه اهل كتاب به حكومت اسلام مىدهند و در ازاى آن جان و مال و عرض ايشان ازسوى حكومت اسلام حمايت مىشود . ( 3 ) . خراج مقدار مالياتى است كه حكومت اسلامى بر زمين‌هايى كه به دست مسلمانان فتح شده و موسوم به « اراضى خراجيه » است ، مىبندد . ( 4 ) . خمس يكى از حقوق واجب در اسلام است كه با احراز شرايط به اموال هفتگانه ذيل تعلق مىگيرد : 1 - غنايمى كه در جنگ با كفار حربى گرفته مىشود . 2 - معادن . 3 - گنج ؛ يعنى مالى كه در جايى دفينه شده باشد . 4 - اشياء گرانبهاى دريايى ، مانند مرواريد و مرجان ، كه از طريق غوّاصى به دست آيند . 5 - مال حلال مخلوط به حرام به صورتى كه تميز داده نشود و مقدار و مالك آن معلوم نباشد . 6 - زمينى كه كافر ذمى از مسلمانان بخرد . 7 - آنچه زايد بر مخارج سالانه شخص باشد . ( 5 ) . زكات ماليات حكومت اسلامى است كه با شرايط آن از 9 جنس گرفته مىشود : 1 - شتر ، 2 - گاو ، 3 - گوسفند ( انعام ثلاثه ) ، 4 - طلا ، 5 - نقره ( نقدين ) ، 6 - گندم ، 7 - جو ، 8 - خرما ، 9 - كشمش ( غلات اربع ) . نوع ديگر از زكات موسوم به زكات فطره ، در شب عيد فطر واجب مىگردد و مقدار آن معادل سه كيلو از قوت رايج و يا بهاى آن است .